Joanna Kapica-Curzytek, Wrażenia, kąty widzenia, sytuacje
[Tomasz Krakowiak Wariograf – recenzja]
3 grudnia 2023
Esensja.pl
Autor z Łodzi, urodzony w 1984 roku, publikował wcześniej swoje utwory w czasopismach. Cztery z nich zostały tutaj zamieszczone po ponownej redakcji i poprawione. Cała książka składa się z trzynastu opowiadań lub cyklów prozatorskich.
Bardzo podoba mi się tytuł tego zbioru. Wariograf to oficjalna nazwa stosowanego w kryminalistyce tak zwanego wykrywacza kłamstw. Jego działanie opiera się na możliwości zapisywania emocji, ujawniających się za sprawą reakcji fizjologicznych. Fizjologii w ścisłym sensie tego słowa jest w tej prozie niewiele, ale za to emocji bardzo dużo. „Wariograf” jako tytuł staje się tutaj ciekawym słowem – klamrą, spinającą świat lekko surrealnej fantazji z nieco bliższymi większości z nas życiowymi doświadczeniami.
Z tych wcześniej publikowanych czterech tekstów uroczy jest cykl „Żumacz. Cykl owadzi”, pełen subtelnego, pogodnego humoru. Wykreowany żuczy mikroświat przenika się z „wielkimi” sprawami ludzi, którzy obserwują drobne żyjątka. Efekty są miejscami mocno zaskakujące.
[…]
Natalia Tokarczyk-Jarocka, Czytając – czytać siebie (T. Krakowiak: Wariograf)
„Nowe książki”, 2/2024
Zbiór wariackich, a wręcz przypadkowych zapisków w formie metaforycznych lub wręcz przeciwnie – skrajnie realistycznych obrazów. Takie wrażenie można odnieść podczas lektury Wariografu Tomasza Krakowiaka.
Spoglądając w utwór głębiej, trzeba jednak przyznać, że autor odwieczną, filozoficzną dyskusję o rozumieniu rzeczy ubrał w spójne szaty wędrówki po wspomnieniach, legendach, archetypach, kręgach kulturowych czy motywach literackich. Cel? Wywieść z nich to, jak nasza cywilizacja (łacińska) definiuje prawdę i na ile jesteśmy tej definicji oddani.
Wypada tu powołać się na teorię nieco zapomnianego historyka Feliksa Konecznego, który głosił, że postrzeganie prawdy zależy w dużym stopniu właśnie od konkretnej cywilizacji i systemu wyznawanych przez jej członków wartości. Ambicje zatem Tomasz Krakowiak miał spore, zaś narzędzie, które wybrał do ich realizacji – zaskakująco proste.
[…]